Elektrody i baterie do AED dobiera się do konkretnego modelu urządzenia i typu pacjenta, a terminy wymiany zależą od producenta. Poniżej: rodzaje elektrod i baterii, zgodność z urządzeniami Philips, ZOLL i PRIMEDIC, elektrody dziecięce oraz zasady wymiany. Pełny wybór materiałów eksploatacyjnych jest w kategorii akcesoria do defibrylatorów AED, z podziałem na producentów i modele.

Z czego składa się zestaw eksploatacyjny AED?
Defibrylator AED ma dwa elementy, które trzeba okresowo wymieniać: elektrody i baterię. Różnią się sposobem zużycia. Elektrody są jednorazowe, więc wymienia się je po każdym użyciu u pacjenta, a nieużywane po upływie daty ważności. Bateria zużywa się powoli w trakcie autotestów i pracy urządzenia, dlatego jej wymianę wyznacza termin podany przez producenta albo komunikat urządzenia.
- Elektrody: Jednorazowe, wymieniane po każdym użyciu i po upływie daty ważności.
- Bateria: Wymieniana według terminu producenta albo po komunikacie urządzenia o niskim stanie.
- Akcesorium dziecięce: Klucz, przycisk trybu dziecięcego albo osobne elektrody, zależnie od modelu.
Przykładem jest Philips HeartStart FRx w walizce PELI. W zestawie jest jedna para elektrod SMART Pads II dla dorosłych i bateria litowo-manganowa M5070A. Zapasowe elektrody, zapasowa bateria i klucz pediatryczny to osobne akcesoria, a klucza nie ma w zestawie.
Część producentów przewiduje miejsce na zapas w torbie urządzenia. Torba LIFEPAK CR2 ma przegrodę na dodatkową baterię i komplet elektrod, a torba ZOLL AED 3 mieści urządzenie z baterią i zapasowy komplet elektrod. Dzięki temu po użyciu AED można od razu podłączyć nowe elektrody i nie czekać na dostawę.
Elektrody do AED – dorośli i dzieci
Elektrody do AED są jednorazowe. Po użyciu u pacjenta trzeba je wymienić na nowe, nawet jeśli nie doszło do wyładowania. Elektrody nie są uniwersalne między markami: każdy producent stosuje własne złącza i własne typy elektrod, a często różne elektrody ma nawet ten sam producent w różnych modelach.
Instrukcja ZOLL AED Plus mówi wprost, że należy stosować elektrody świeżo otwarte, nieuszkodzone i z aktualną datą ważności. Producent LIFEPAK CR2 ostrzega z kolei, że elektrody uszkodzone, przeterminowane albo wyschnięte mogą podczas defibrylacji powodować łuk elektryczny i oparzenia skóry. Dlatego elektrod nie otwiera się na zapas, a opakowanie zdejmuje się dopiero przy użyciu.
Elektrody AED pediatryczne i tryb dziecięcy
Elektrody AED pediatryczne to tylko jedno z rozwiązań. Producenci stosują trzy sposoby pracy z dziećmi:
- klucz pediatryczny: w Philips HeartStart FRx po włożeniu klucza urządzenie przechodzi w tryb dla dzieci i obniża energię wyładowania; stosuje się te same elektrody SMART Pads II,
- przycisk trybu dziecięcego: w LIFEPAK CR2 elektrody QUIK-STEP są przeznaczone dla dorosłych i dzieci, a przycisk trybu dziecięcego zmienia energię i polecenia dotyczące RKO, także gdy elektrody są już naklejone,
- osobne elektrody dziecięce: ZOLL AED Plus wymaga elektrod pediatrycznych Pedi-padz II, a do Philips HS1 są osobne elektrody dla niemowląt i dzieci.
Granice wieku i masy ciała podaje producent. Philips przewiduje klucz do FRx dla dzieci poniżej 8 lat lub ważących mniej niż 25 kg. ZOLL podaje dla AED Plus ten sam próg: elektrody dziecięce poniżej 8 lat lub 25 kg, a CPR-D-padz powyżej tych wartości. LIFEPAK CR2 jest wskazany dla pacjentów od 1. roku życia.
W ZOLL AED Plus obowiązuje dodatkowy warunek. Urządzenie bez symbolu pacjenta dorosłego i dziecka nie jest przystosowane do leczenia dzieci i nie zadziała z elektrodami Pedi-padz II. Taki egzemplarz wymaga zestawu modernizacyjnego producenta. Przed zakupem elektrod dziecięcych do AED Plus warto więc sprawdzić oznaczenie na urządzeniu.
ZOLL AED 3 ma elektrody CPR Uni-padz do stosowania u dorosłych i dzieci oraz przycisk trybu dziecięcego na panelu.

W szkołach, przedszkolach i obiektach sportowych, z których korzystają dzieci, sposób pracy z dzieckiem warto sprawdzić już przy wyborze defibrylatora. Przy kluczu albo przycisku nie trzeba utrzymywać drugiego kompletu elektrod. Przy osobnych elektrodach dziecięcych dochodzi druga data ważności do pilnowania.
Baterie do AED – typy i żywotność
Baterie do AED są dwojakiego rodzaju. Większość urządzeń ma zamknięty pakiet baterii przeznaczony do jednego modelu, np. litowo-manganową baterię M5070A do Philips FRx i HS1 albo pakiety do ZOLL AED 3 i LIFEPAK CR2. ZOLL AED Plus pracuje natomiast na dziesięciu bateriach litowych CR123A.
Przy ZOLL AED Plus instrukcja producenta ma kilka zasad:
- stosować tylko baterie litowe CR123A od producentów zalecanych przez ZOLL,
- przed montażem wyjąć z wnęki wszystkie stare baterie i nie mieszać ich z nowymi,
- włożyć komplet 10 nowych baterii i dopiero wtedy nacisnąć przycisk we wnęce baterii.
Żywotność baterii zależy od modelu, liczby autotestów i warunków pracy. Philips podaje dla baterii M5070A typowo 4 lata pracy w urządzeniu, jeśli bateria zostanie włożona przed datą „install by” nadrukowaną na baterii. ZOLL dla AED Plus z oprogramowaniem 5.32 lub nowszym zaleca wymianę baterii co 5 lat albo po wyświetleniu komunikatu, a przy starszym oprogramowaniu co 3 lata. Dla ZOLL AED 3 karta producenta podaje 5 lat przy autoteście co 7 dni, z zastrzeżeniem, że przy słabym sygnale Wi-Fi okres ten jest krótszy. Bateria LIFEPAK CR2 według producenta wystarcza na co najmniej 4 lata w urządzeniu, które nie było używane.
Bateria zużywa się także przy otwieraniu urządzenia. Producent LIFEPAK CR2 zaleca, żeby po pierwszym sprawdzeniu nie otwierać pokrywy poza akcją ratunkową, bo każde otwarcie zmniejsza zapas energii.
Jak sprawdzić zgodność z modelem (Philips, ZOLL, PRIMEDIC)
Elektrody i baterię dobiera się po pełnej nazwie modelu, a przy niektórych markach także po roku produkcji urządzenia. Te dane są na tabliczce znamionowej i w instrukcji obsługi. Producenci zastrzegają, żeby używać wyłącznie akcesoriów przez nich wskazanych. Stryker podaje na przykład, że elektrody QUIK-STEP dostarczane z LIFEPAK CR2 nie są zgodne ze starszym LIFEPAK 500, choć oba urządzenia są tej samej marki.
Philips HeartStart FRx i HS1
Do Philips HeartStart FRx stosuje się elektrody AED Philips SMART Pads II, wspólne dla dorosłych i dzieci, oraz klucz dla dzieci i niemowląt. Philips HS1 ma inne elektrody, w osobnych wersjach dla dorosłych i dla dzieci, więc elektrod FRx i HS1 nie zamienia się między sobą. Oba modele korzystają z tej samej baterii M5070A. W ofercie PremioSafe są też elektrody do Philips HeartStart FR2 i bateria do FR3.
ZOLL AED Plus i ZOLL AED 3
ZOLL AED Plus współpracuje z elektrodami CPR-D-padz dla dorosłych, elektrodami Stat-padz II i elektrodami dziecięcymi Pedi-padz II, a zasilają go baterie CR123A. ZOLL AED 3 ma własną baterię i elektrody CPR Uni-padz. Elektrod ani baterii nie przenosi się między AED Plus i AED 3.
PRIMEDIC HeartSave
W rodzinie HeartSave o zgodności decydują model i rok produkcji. Elektrody SavePads PreConnect pasują do HeartSave PAD, HeartSave AED i HeartSave AED-M wyprodukowanych od 2014 roku, a do starszych egzemplarzy potrzebne są oryginalne elektrody HeartSave. Baterie też nie są wspólne: bateria 6-letnia do HeartSave AED nie pasuje do HeartSave PAD, który ma własną baterię 3-letnią.
Inne marki w ofercie
PremioSafe oferuje elektrody i baterie także do urządzeń Physio-Control LIFEPAK CR2 i LIFEPAK 1000, Cardiac Science Powerheart G3 i G5, Defibtech Lifeline, Mindray BeneHeart serii C, CU Medical i-PAD NF1200 i SP1, Schiller FRED oraz Nihon Kohden AED-2100 i AED-3100. Przy zamówieniu warto podać pełną nazwę modelu, a przy starszych urządzeniach także rok produkcji.
Kiedy wymieniać elektrody i baterie
Nie ma jednego terminu wymiany dla wszystkich AED. Okres przydatności elektrod i baterii ustala producent danego modelu i podaje go w instrukcji, na opakowaniu elektrod albo na baterii. Właściciel AED, jako użytkownik wyrobu medycznego, ma obowiązek przestrzegać instrukcji używania (art. 63 ust. 1 ustawy o wyrobach medycznych), więc terminy z instrukcji są wiążące. Poniższa tabela zbiera przykłady z dokumentacji producentów. Dla innych modeli obowiązuje instrukcja konkretnego urządzenia.
| Model | Elektrody | Bateria |
|---|---|---|
| Philips HeartStart FRx | SMART Pads II: data przydatności na opakowaniu, co najmniej 2 lata od daty produkcji | M5070A: typowo 4 lata, jeśli włożona przed datą „install by” |
| ZOLL AED Plus | CPR-D-padz: 5 lat; Pedi-padz II: data na opakowaniu | 10 × CR123A: co 5 lat lub po komunikacie (oprogramowanie 5.32 i nowsze), co 3 lata przy starszym |
| ZOLL AED 3 | CPR Uni-padz: data na opakowaniu | 5 lat przy autoteście co 7 dni, krócej przy słabym Wi-Fi |
| Physio-Control LIFEPAK CR2 | QUIK-STEP: wymiana co 4 lata | co najmniej 4 lata w nieużywanym urządzeniu |
| PRIMEDIC HeartSave | SavePads PreConnect: data na opakowaniu | HeartSave AED: bateria 6-letnia; HeartSave PAD: bateria 3-letnia |
Elektrody ZOLL Pedi-padz II mają krótszy termin niż elektrody dla dorosłych tej marki. Przy urządzeniach z osobnymi elektrodami dziecięcymi warto więc śledzić dwie daty ważności.
Kontrola gotowości AED
Większość AED sama sprawdza swój stan. ZOLL AED 3 wykonuje autotest codziennie albo co 7 dni i kontroluje m.in. stan i termin baterii oraz podłączenie i termin elektrod. LIFEPAK CR2 wykonuje autotesty codzienne, tygodniowe i miesięczne. Gotowość sygnalizuje zielona dioda migająca co 6 sekund, a urządzenie zgłasza m.in. elektrody odłączone, zużyte albo przeterminowane. Wersja podłączona do LIFELINKcentral wysyła powiadomienia e-mail 30 i 60 dni przed upływem terminu elektrod lub baterii.
Autotest nie zastępuje jednak regularnego przeglądu przez osobę odpowiedzialną za urządzenie:
- Spis urządzeń: Dla każdego AED zapisać model, numer seryjny, miejsce zawieszenia oraz daty ważności elektrod i baterii.
- Kontrola wskaźnika: Sprawdzać wskaźnik gotowości w odstępach podanych w instrukcji modelu.
- Daty na opakowaniach: Porównać daty na elektrodach, także zapasowych i dziecięcych, oraz datę instalacji baterii.
- Zamówienie z wyprzedzeniem: Zamówić elektrody i baterię przed upływem terminu, żeby urządzenie nie czekało na dostawę.
Przechowywanie elektrod i baterii
Producenci podają warunki przechowywania urządzenia i materiałów. ZOLL ostrzega, że elektrody i baterie przechowywane niezgodnie z zaleceniami mogą ulec uszkodzeniu albo mieć krótszą przydatność. Dla LIFEPAK CR2 Stryker podaje długotrwałe przechowywanie w temperaturze 15–25°C, a krótkotrwałe, najwyżej przez tydzień, od −30 do 60°C. Baterię do ZOLL AED 3 przed włożeniem do urządzenia można przechowywać do 2 lat w temperaturze 23°C, żeby zachowała podaną żywotność. Zapasowe elektrody najlepiej trzymać w zamkniętym opakowaniu, przy urządzeniu albo w jego torbie.
Wymiana po użyciu AED
Po każdym użyciu u pacjenta trzeba założyć nowe elektrody. LIFEPAK CR2 po użyciu zgłasza stan „elektrody zużyte” i nie jest gotowy do pracy do czasu ich wymiany. Następnie należy sprawdzić stan baterii i wskaźnik gotowości. ZOLL AED Plus po komunikacie „Wymień baterie” wymaga wymiany wszystkich 10 baterii naraz. Pozostałe czynności, jak odczyt zapisu zdarzenia czy kontakt z serwisem, opisuje instrukcja danego modelu.

Elektrody i baterie do modeli opisanych w tym poradniku są w kategorii akcesoria do defibrylatorów AED. Przy planowaniu nowego punktu z defibrylatorem warto od razu porównać sposób pracy z dziećmi i materiały eksploatacyjne modeli z kategorii defibrylatory AED.
Materiały eksploatacyjne do kilku defibrylatorów?
PremioSafe przygotuje wycenę elektrod i baterii dla firm i instytucji. Wystarczy przesłać listę modeli AED i liczbę urządzeń.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o elektrody i baterie do AED
Czy elektrody do różnych modeli AED są wymienne?
Z reguły nie. Elektrody nie są uniwersalne między markami, a często także między modelami jednego producenta, np. Philips FRx i HS1 mają inne elektrody. Przed zakupem należy sprawdzić w instrukcji urządzenia, jakie elektrody są z nim zgodne, a przy niektórych markach, np. PRIMEDIC, także rok produkcji defibrylatora.
Czy w szkole potrzebne są elektrody dziecięce?
To zależy od modelu AED. Philips FRx korzysta z klucza dla dzieci i niemowląt, LIFEPAK CR2 z przycisku trybu dziecięcego przy tych samych elektrodach, a ZOLL AED Plus i Philips HS1 wymagają osobnych elektrod dziecięcych. Przy doborze wyposażenia do szkoły warto sprawdzić w dokumentacji urządzenia, jakie akcesorium jest potrzebne do pracy z dzieckiem, i uwzględnić je w zamówieniu.
Co zrobić po użyciu AED?
Po każdym użyciu elektrody wymienia się na nowe, ponieważ są jednorazowe. Następnie należy sprawdzić stan baterii i wskaźnik gotowości urządzenia. Dalsze kroki, jak odczyt danych z akcji czy kontakt z serwisem, opisuje instrukcja producenta danego modelu.
Jak zamówić zestaw materiałów eksploatacyjnych dla kilku urządzeń?
Zamówienie można złożyć online albo poprosić PremioSafe o wycenę B2B telefonicznie lub mailowo. Do wyceny warto przygotować listę modeli AED, liczbę urządzeń i informację, czy potrzebne są elektrody dziecięce.